maandag 12 maart 2018 14:28

Kabinetsplan kortere loondoorbetaling bij ziekte werkt averechts

In oktober 2017 verscheen het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’. Over de plannen op het gebied van sociale zekerheid ontstond toen veel ophef. Nu het stof wat is neergedaald, is het tijd voor een beschouwing. De lange termijn visie voor de loondoorbetaling bij ziekte lijkt te ontbreken.

In het kort de twee voorstellen die werkgevers, adviseurs en verzekeraars het meest raken:

  • De periode van loondoorbetaling van ziekte gaat voor het MKB (bedrijven tot 25 medewerkers) van twee naar één jaar terug. De loondoorbetaling gedurende dat tweede jaar wordt gefinancierd door een fonds wat betaald wordt door het MKB!
  • De periode van eigenrisicodragen voor de WGA gaat terug van 10 naar 5 jaar.

Loondoorbetaling naar 1 een sigaar uit eigen doos?

De voorstellen van het nieuwe kabinet zijn niet onopgemerkt gebleven. Er verschenen tientallen columns op Linkedin en andere social media. Tendens was in het algemeen negatief. Vooral de ideeën over inkorting van de loondoorbetaling leidden tot afwijzende reacties waarbij de term ‘sigaar uit eigen doos’ vaak voorbij kwam.

Nadelen beperken

Het Verbond van Verzekeraars en de Nederlandse Vereniging van Inkomens Adviseurs zijn actief in gesprek gegaan met de beleidsmakers.

Doel: de nadelen van de plannen beperken door bijvoorbeeld mogelijkheden te creëren om de keten van re-integratie niet te onderbreken. Wat de effecten van deze lobby’s zijn, zullen we zien als de uiteindelijke voorstellen naar de Tweede Kamer gaan.

UWV premie voor de kleine werkgevers de oplossing?

De loondoorbetaling voor zieke werknemers wordt vanaf 2020 in het tweede ziektejaar overgenomen door het UWV, zo is het plan van de regering. Dat wordt bekostigd met een gelijke premie voor de kleine werkgevers (tot 25 medewerkers). Dat moet de bedrijven ontlasten, onder meer in de zorgplicht tegenover de zieke werknemers.

Maar volgens kenners krijgen de werkgevers te maken met meer kosten. De bureaucratie rondom het tweede ziektejaar is zo zwaar dat werkgevers alleen maar meer premie gaan betalen, schrijft het FD. Bovendien hebben bedrijven geen prikkel meer om werknemers gezond te houden, wat tot meer verzuim zal leiden, is de angst.

Brancheorganisatie MKB-Nederland stelt in De Telegraaf het niet verkocht te krijgen aan de achterban. Eerder lieten werkgeversorganisatie VNO-NCW, het Verbond van Verzekeraars, hoogleraren en het UWV zelf al weten vraagtekens te hebben bij de nieuwe plannen.

Verzuim terugdringen tot 3%

MKB-Nederland wil juist een grotere rol voor de private verzuimverzekeraars. Zo zouden zij zich eerder kunnen mengen in het re-integratietraject in ruil voor een hogere premie. Dat is in lijn met de ideeën van het Verbond van Verzekeraars. Dat stelt dat verzekeraars het gemiddelde ziekteverzuim tot 3% kunnen terugdringen als de re-integratietaken eerder worden overgenomen.

“Het Verbond heeft er eerder al op gewezen dat het van groot belang is om bij langdurige ziekte de uitvoering en begeleiding in één hand te houden. Met het standpunt van MKB Nederland ligt de weg open voor verbeteringen die tegemoet komen aan de werkelijke problemen die kleine en middelgrote werkgevers ervaren in het huidige stelsel. Er zijn volgens het Verbond goede mogelijkheden om werkgevers praktisch te ontlasten, zonder dat succesvolle begeleiding, preventie en re-integratie in de knel komt.”

Ondernemend Nederland (ONL) ziet een grotere rol van private verzekeraars wel zitten. Mits de premie betaalbaar blijft. ONL ziet nog een andere manier om de lasten voor werkgevers te verlichten: zieke werknemers moeten eerder kunnen worden ontslagen als blijkt dat zij niet kunnen terugkeren naar hun oude werkvloer. Maar dat laatste plan stuit op verzet bij de vakbonden. FNV zegt geen voorstander te zijn van meer ruimte voor private verzekeraars en wil een collectieve oplossing.

Schuiven met in- en uitloop WGA

In 2006 is het hybride WGA stelsel tot stand gekomen als opvolger van de Pemba. Een uiterst ingewikkeld stelsel wat voor veel werkgevers onbegrijpelijk is. Daarna is er aan geschaafd en vertimmerd. De periode van premiedifferentiatie en/of eigenrisicodragen ging van 4 jaar naar 10 jaar.

Maar gaat nu weer terug naar 5 jaar? Er is geschoven met in- en uitloop. Kleinere bedrijven gingen van individuele naar branchepremies kortom: onnavolgbaar! In mindere mate geldt dit ook voor loondoorbetaling bij ziekte. Van 1 jaar naar 2 jaar (2004) en dan nu weer terug naar 1 jaar voor het MKB? En de rekening voor het 2e jaar gaat naar hetzelfde MKB!

Lange termijn visie

De voorgenomen maatregelen van het kabinet gaan het systeem niet eenvoudiger en transparanter maken. En één ding blijft overeind: het grootste deel van de rekening blijft bij de werkgever liggen en de financiële positie van de werknemer en zijn of haar verplichtingen blijven dezelfde.

In het regeerakkoord mist een lange termijnvisie. Waar willen wij over 10 jaar staan? Hoe zijn dan de verantwoordelijkheden tussen werkgever en werknemer verdeeld? En hoe gaan wij stapje voor stapje naar die situatie toewerken? Pas dan bereiken wij dat actuele maatregelen in een toekomstvisie passen en niet als los zand aan elkaar hangen.

Wij houden u de op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van loondoorbetaling bij ziekte.